Hải Phòng đang khẩn trương thực hiện các dự án bảo tồn, tôn tạo khu di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc.
Các đơn vị khẩn trương thi công bảo đảm tiến độ trước Lễ hội mùa xuân Côn Sơn – Kiếp Bạc 2026.
Đầu tư bài bản để bảo tồn và phát huy giá trị di sản
Khu di tích lịch sử, văn hóa Côn Sơn – Kiếp Bạc là không gian linh thiêng gắn với triều Trần, với các danh nhân kiệt xuất của dân tộc, như: Quốc công Tiết chế Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, Anh hùng dân tộc – Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi, Đệ Tam Tổ Trúc Lâm Huyền Quang Tôn giả Pháp Loa… Khu di tích cũng là một hợp phần quan trọng trong Quần thể Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc vừa được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới.
Trước yêu cầu bảo tồn và phát huy giá trị di sản theo chuẩn mực quốc tế, Hải Phòng thể hiện quyết tâm mạnh mẽ bằng việc điều chỉnh tăng tổng mức đầu tư cho Dự án Bảo tồn khu di tích lịch sử – văn hóa Côn Sơn – Kiếp Bạc từ 100 tỷ đồng lên hơn 180 tỷ đồng, trong đó có 100 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương và 80 tỷ đồng từ ngân sách thành phố, đồng thời kéo dài thời gian thực hiện sang năm 2026.
Theo quy mô được phê duyệt, dự án tập trung tu bổ, nâng cấp những hạng mục cốt lõi, trực tiếp gắn với cảnh quan, không gian tâm linh và giá trị lịch sử của di tích. Tại khu vực Kiếp Bạc, các hạng mục trọng điểm, gồm: tu bổ Viên Lăng, hồ Viên Lăng (hồ Ngọc), cải tạo nhà khách đền Kiếp Bạc. Ở khu chùa Côn Sơn, dự án triển khai cải tạo hồ Bán Nguyệt, đầu tư hạ tầng bãi đỗ xe phía tây nam hồ Bán Nguyệt và xây dựng nhà chờ phục vụ du khách.
Điểm xuyên suốt trong định hướng đầu tư là bảo tồn nguyên trạng, hạn chế tối đa tác động vào cảnh quan, không làm thay đổi công năng công trình hay phá vỡ bố cục truyền thống. Các giải pháp kỹ thuật tại đền Kiếp Bạc được thiết kế theo hướng giữ nguyên phần đất nổi phía sau Viên Lăng, kết nối hài hòa với không gian núi Trán Rồng, bảo đảm sự tiếp nối tự nhiên giữa kiến trúc và địa hình. Thành phố yêu cầu giảm thiểu bê tông hóa, ưu tiên vật liệu tự nhiên, bảo đảm sự tĩnh tại, trang nghiêm vốn có của vùng di tích linh thiêng.
UBND thành phố đã chỉ đạo các ngành liên quan tổng hợp tư liệu lịch sử, xác lập luận cứ khoa học, mở rộng không gian quy hoạch, tạo nền tảng cho các giai đoạn đầu tư tiếp theo theo hướng bảo tồn bền vững. Việc tôn tạo hồ Viên Lăng, hồ Ngọc và khu vực liên kết sang hồ Khánh được xác định là “xương sống” trong chỉnh thể cảnh quan Kiếp Bạc, vừa đáp ứng yêu cầu thẩm mỹ, vừa củng cố yếu tố phong thủy, tâm linh của di tích.
Gấp rút thi công, tạo diện mạo mới trước mùa lễ hội
Suối Côn Sơn chảy trở lại sau nhiều năm khô cạn.
Trong khi các dự án bảo tồn tổng thể được triển khai theo lộ trình dài hạn, yêu cầu đặt ra trước mắt là phải bảo đảm tiến độ cải tạo, chỉnh trang để phục vụ Lễ hội mùa xuân Côn Sơn – Kiếp Bạc năm 2026, diễn ra từ mùng 10 đến ngày 23 tháng giêng (27/2 – 11/3) với nhiều nghi lễ và hoạt động văn hóa quy mô lớn. Chính vì vậy, không khí thi công tại nhiều hạng mục trong khu di tích những tháng đầu năm 2026 đang được triển khai khẩn trương.
Theo ông Phạm Công San, cán bộ tư vấn giám sát của Công ty Tư vấn Thăng Long, phụ trách giám sát dự án cải tạo bãi đỗ xe và khu trải nghiệm chùa Côn Sơn, ngay sau khi được bàn giao mặt bằng, đơn vị tư vấn cùng chủ đầu tư yêu cầu nhà thầu lập tiến độ chi tiết, tổ chức thi công ba ca liên tục, tăng ca hằng ngày. “Chúng tôi xác định rõ mốc thời gian theo chỉ đạo của thành phố, cam kết hoàn thành các hạng mục chính trước Tết Nguyên đán để phục vụ nhân dân và du khách”, ông San khẳng định.
Đáng chú ý, dự án phục hồi suối Côn Sơn – một hạng mục mang ý nghĩa đặc biệt về lịch sử, văn hóa và phong thủy – đang cho thấy những tín hiệu khởi sắc rõ rệt. UBND thành phố dành hơn 45,4 tỷ đồng từ ngân sách thành phố để triển khai dự án này với mục tiêu khôi phục dòng chảy, bảo tồn cảnh sắc thiên nhiên và phát huy giá trị di tích. Khi hoàn thành, dòng chảy suối Côn Sơn dự kiến đạt lưu lượng từ 100 – 120 lít/giây, góp phần tái lập không gian cảnh quan đã từng hiện hữu hàng thế kỷ.
Tiến sĩ Lê Duy Mạnh, Phó Trưởng Ban Quản lý di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc cho biết, Ban Quản lý đang chủ động phối hợp chặt chẽ với các đơn vị thi công và các công ty môi trường đô thị để vừa bảo đảm tiến độ dự án, vừa cải tạo cảnh quan tổng thể khuôn viên di tích.
“Chúng tôi đặt mục tiêu đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 sẽ cơ bản hoàn thiện hạ tầng bãi xe, khuôn viên phía trước chùa Côn Sơn và bắt đầu vận hành bơm nước để tạo dòng chảy cho suối Côn Sơn. Các hạng mục cải tạo bờ suối, cảnh quan tiếp tục được hoàn thiện trong tháng 2 và tháng 3 dương lịch…”, ông Lê Duy Mạnh thông tin.
Việc đẩy nhanh tiến độ các dự án không chỉ nhằm phục vụ mùa lễ hội trước mắt, mà còn thể hiện cách tiếp cận nhất quán của Hải Phòng trong công tác bảo tồn di sản: làm đến đâu chắc đến đó, vừa bảo đảm yêu cầu khoa học, pháp lý, vừa đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa ngày càng cao của nhân dân. Thành phố yêu cầu các chủ đầu tư, nhà thầu, đơn vị quản lý di tích thường xuyên báo cáo tiến độ, kịp thời tháo gỡ vướng mắc, tuyệt đối không vì chạy theo thời gian mà làm ảnh hưởng đến giá trị gốc của di tích.
Với sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành, cùng tinh thần làm việc khẩn trương, trách nhiệm của các đơn vị thi công và quản lý, diện mạo khu di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc đang từng bước được cải thiện rõ nét. Đây là tiền đề quan trọng để Lễ hội mùa xuân năm 2026 diễn ra trang trọng, an toàn, giàu bản sắc, đồng thời khẳng định nỗ lực của Hải Phòng trong việc gìn giữ, phát huy giá trị một phần quan trọng của Di sản văn hóa thế giới – niềm tự hào không chỉ của địa phương mà của cả quốc gia.
Nguồn: baohaiphong.vn