LỊCH SỬ LỄ HỘI TRUYỀN THỐNG CÔN SƠN – KIẾP BẠC

Cùng với phong cảnh kỳ thú, với các công trình kiến trúc cổ có giá trị lớn, khu di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc còn lưu giữ nhiều di sản văn hoá phi vật thể rất quý; trong số đó, trước hết phải kể đến các lễ hội truyền thống.

Hàng năm, theo lệ cổ vào ngày mất của Đức Thánh Trần Hưng Đạo Đại Vương (20-8 âm lịch) và ngày viên tịch của Thiền sư Huyền Quang (23 tháng giêng âm lịch), triều đình đều cử các quan đại thần, các quan phủ, trấn vùng lân cận về dự tế, lễ cầu đảo, cầu quốc thái dân an; nhân dân và phật tử xa gần nô nức hành hương về trảy hội Côn Sơn - Kiếp Bạc, tưởng niệm các bậc vĩ nhân.

          Nhiều hình thái văn hóa phi vật thể được bảo lưu, trình diễn đặc sắc và hấp dẫn như: Tế, rước bộ, hội quân, lễ mộc dục, lễ cầu an – hội hoa đăng, ban ấn, diễn xướng hầu thánh, cúng đàn Mông sơn thí thực và nhiều hình thức sinh hoạt tín ngưỡng đáp ứng các nhu cầu tâm linh: cầu duyên, cầu tự, cầu sinh con đẻ cái, cầu bình an, sức khỏe, cầu danh,  cầu tài ... mong được thần, Phật chứng cho thỏa nguyện.  Đó là thuần phong, mỹ tục lâu đời góp phần làm nên bản sắc văn hoá đa dạng và tốt đẹp của cư dân đồng bằng Bắc bộ.

           Trải qua trên 700 năm tồn tại và phát triển, lễ hội Côn Sơn - Kiếp Bạc trở thành là nơi "quốc lễ" của đất nước, là lễ hội truyền thống không thể thiếu trong đời sống tâm linh của dân tộc.

      Từ năm 2006 đến nay,  thực hiện đề án nâng cấp lễ hội truyền thống Côn Sơn - Kiếp Bạc, nhiều nghi lễ, diễn xướng, trò chơi dân gian được phục dựng thành công với nội dung phong phú, chuẩn mực, giàu chất dân gian, thu hút đông đảo các tầng lớp xã hội tham gia như: ngư dân vùng sông nước như Trà cổ (Quảng Ninh), Cát bà, Đồ sơn (Hải Phòng), Kênh Giang, Kinh Môn (Hải Dương), Tuyên Quang, Vĩnh Phúc.... tham gia lễ rước thuỷ, hội quân hoành tráng trên sông Lục Đầu, nhân dân 2 làng Dược Sơn, Vạn Yên tổ chức làm bánh đặc sản xu xuê, trầng gừng, bánh trong, bánh lọc, bánh mật, bánh gio, bánh giò tiến Thánh; các cơ cánh đồng cả nước hân hoan về tham dự diễn xướng hầu Thánh; nhân dân và phật tử thập phương đồng lòng hướng về lễ ban ấn, lễ cầu an, lễ Mông Sơn thí thực uy nghi, lộng lẫy. Ngoài ra, còn có các trò chơi dân gian đặc sắc, thể hiện tinh thần phật Pháp và khí phách thượng võ nhà Thánh, biểu dương tài năng, sức mạnh của quân dân nhà Trần trong cuộc kháng chiến chống  Nguyên Mông, khoe tài đọ sức trước cửa Phật, Thánh cầu bình an, khỏe mạnh, cầu nhân khang, vật thịnh, phong đăng  hòa cốc như đua thuyền, đấu vật, bắt vịt dưới nước, đập niêu, đi cầu thùm, đu tiên v.v.        

               Lễ hội truyền thống Côn Sơn - Kiếp Bạc là nét văn hoá đặc sắc của nhân dân tỉnh Hải Dương nói riêng và nhân dân khu vực Đồng bằng Bắc Bộ nói chung, để tôn vinh công đức to lớn của các anh hùng dân tộc, giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc cho các thế hệ người Việt Nam. Lễ hội năm 2008, 2009 sẽ là bước chuẩn bị cho lễ hội Côn Sơn - Kiếp Bạc có quy mô quốc gia vào năm 2010, là một trong những lễ hội văn hoá tiêu biểu hưởng ứng lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long của nhân dân toàn quốc.

Thứ 2, Ngày 2/4/2012