THANH HƯ LINH TỪ

Đền Thanh Hư, thuộc khu di tích lịch sử - Danh thắng Côn Sơn, xã Cộng Hoà, huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương, thờ Chương túc Quốc thượng hầu - Đại Tư đồ phụ chính Trần Nguyên Đán.

 

          Đền Thanh Hư, thuộc khu di tích lịch sử - Danh thắng Côn Sơn, xã Cộng Hoà, huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương, thờ Chương túc Quốc thượng hầu - Đại Tư đồ phụ chính Trần Nguyên Đán.

          Trần Nguyên Đán (1325 – 1390) hiệu là “Băng Hồ”, quê ở hương Tức Mặc, phủ Thiên Trường. Nay là xã Mỹ Phúc, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định. Cuộc đời, sự nghiệp ông gắn với công cuộc củng cố, xây dựng vương triều nhà Trần nửa cuối thế kỉ XIV.

          Hơn 30 năm làm quan, Trần Nguyên Đán là Tướng quốc của ba triều vua: Trần Dụ Tông, Trần Nghệ Tông, Trần Duệ Tông. Năm 1369, ông có công dẹp loạn Dương Nhật Lễ, giành lại vương triều Trần, lập Trần Phủ lên ngôi vua (Trần Nghệ Tông). Trần Nguyên Đán có nhiều công đóng góp trên các lĩnh vực Văn hoá, Tư tưởng, Khoa học…Ông để lại nhiều trước tác như: “Băng Hồ ngọc hác tập”, “Bách Thế thông khảo”, đến nay còn 51 bài thơ chép trong “Toàn việt thi lục”.

          Năm 1385, Trần Nguyên Đán cùng phu nhân đưa cháu ngoại Nguyễn Trãi về sống tại Côn Sơn. Ông có công nuôi dạy Nguyễn Trãi từ thủa ấu thơ. Tại Côn Sơn, ông cùng phu nhân trồng rừng thông, bãi giễ “Ông thông, Bà giễ”; và xây dựng quần thể kiến trúc trong núi được vua Trần Duệ Tông ngự bút đề tặng là “Thanh Hư Động” nghĩa là Thanh trong, Thoát tục. Động Thanh Hư là khoảng không gian thiên nhiên đẹp nhất ở Côn Sơn với nhiều hạng mục kiến trúc hoà với thiên nhiên, trong đó có các nơi “nghỉ ngơi chơi ngắm”, là thắng cảnh tiêu biểu mà từ lâu đã trở thành địa danh, di tích nổi tiếng, đi vào thi ca sử sách ở nhiều thời đại “Khói ngàn ráng đỏ như gấm cuốn, như lụa giăng, cỏ rừng, hoa suối hoặc mầu biếc đung đưa, hoặc mầu hồng rực rỡ. Cảnh mát dịu trong lành, thơm đến muốn nuốt, xinh đến muốn ăn. Phàm những cái gọi là hình trạng trong mát, tiếng vi vu xa xa mà vắng không, sâu thẳm mà lặng lẽ hợp với sự mong mỏi của tai mắt và tinh thần đều hầu như đã hoà với bầu trời mênh mông mà vui chơi ra ngoài cõi vật

          Năm 1390, Quan Đại Tư Đồ Trần Nguyên Đán tạ thế tại Côn Sơn. Vua Trần nhớ công đức của Ông, sắc chỉ cho nhân dân lập Đền, tạc tượng thờ Người Tướng quốc tại Côn Sơn. Trải qua năm tháng Đền thờ xưa không còn.

          Năm 2005, Nhà nước xây dựng đền Thanh Hư trên nền nhà cũ của ông giữa rừng tùng bách Côn Sơn đại ngàn. Đền Thanh Hư kiến trúc chữ Đinh, toà Tiền tế chồng diêm, hai tầng tám mái uy nghi. Đền tựa núi Côn Sơn, Minh đường( theo hướng đông nam) nhìn xuống hồ Côn Sơn - nơi tụ phong, tụ thuỷ, lấy núi An Lạc làm Tiền Án, dãy An Sinh thế long chầu. Trong đền hệ thống hoành phi, câu đối, đồ thờ bài trí theo lối thức cổ truyền. Gian Tiền tế bài trí ban thờ công đồng, hai bên là ban thờ gia tiên và Sơn thần. Hậu cung là ban thờ Trần Nguyên Đán. Tượng quan Tư Đồ thần thái uy nghiêm, nhân từ, vẫn nặng lòng yêu nước thương dân.



Nghi môn đền Thanh Hư 



Thanh Hư linh từ


          Cạnh đền thờ là dấu tích nền nhà cũ của quan đại Tư Đồ Trần Nguyên Đán, được bảo tồn nguyên trạng để giới thiệu với cho du khách thập phương về công trình kiến trúc cổ xưa của vị quan đại Tư Đồ sau khi trí sĩ tại Côn Sơn vẫn giữ khí tiết thanh cao đạm bạc.

Thứ 2, Ngày 2/4/2012